Dlaczego kara jest nieskuteczna?

Kara rani, a konsekwencja wychowuje i to mogłoby wystarczyć. Ale wytłumaczę szerzej co mam na myśli.

Każdy rodzic chce wychować swoje dziecko na szczęśliwe, zdrowe, twórcze i samodzielne. Jednak dziecko nie zawsze zachowuje się zgodnie z naszymi oczekiwaniami. W takich sytuacjach najczęściej stosowaną metodą wychowawczą jest kara. Może ona przybierać różne formy – rodzic zakazuje, odbiera, rani. Często jednak kary te nie mają nic wspólnego z zachowaniem dziecka.

Postawmy sobie pytanie: Czy zakazami, nakazami, straszeniem, manipulacją, krzykami, biciem, „szlabanami“, moralizowaniem, przekupowaniem na pewno uda się nam wychować dziecko na zdrowe, szczęśliwe, twórcze i samodzielne?

Kara, choć tak powszechna i chętnie stosowana, w odległej perspektywie jest nieskuteczna. Owszem – w danej chwili dziecko zaprzestanie zachowania jakiego mu zakazujemy, jakie staramy się powstrzymać. Kara nie daje jednak dziecku możliwości zrozumienia co zrobiło źle i często jest nieproporcjonalna do przewinienia. Dziecko zaprzestaje zachowań nieakceptowanych przez rodziców – z lęku, że zostanie „przyłapane”, a chodzi nam o to, żeby się nie bało i nie szkodziło sobie i otoczeniu.  Natomiast stosując alternatywną metodę – wyciągania konsekwencji – dajemy dziecku szansę na uwzględnianie w swoich działaniach także innych osób.

Oto przykład:

Nastolatek wraca ze spotkania z rówieśnikami po 3 godzinach spóźnienia. Gdy rodzice starali się z nim skontaktować, jego telefon był wyłączony.

Matka zaczyna mówić:

KARA: Czyś Ty zwariował? Czy wiesz, która jest godzina? Ile razy mam ci powtarzać żebyś patrzył na godzinę jak wychodzisz! Tobie nie można wierzyć na słowo, przychodzisz 3 godziny po czasie! Czy Ty wiesz jak ja się martwiłam? Gdzie Ty byłeś?! Milcz jak do Ciebie mówię! Przez najbliższy miesiąc nigdzie nie wyjdziesz, będziesz siedział na tyłku w domu! Może następnym razem pomyślisz zanim się spóźnisz. Marsz do pokoju!

KONSEKWENCJA: Wróciłeś 3 godziny po czasie na jaki się umawialiśmy (opisujemy rzeczywistość). Co się stało (otwarcie dialogu)? Chcę Ci ufać, chcę wierzyć w to co mówisz, więc jak umawiasz się ze mną na określoną godzinę, bądź słowny (przywołanie zasad), a jeśli widzisz że coś się zmienia w naszych ustaleniach, weź też pod uwagę mnie. Martwiłam się o Ciebie.

Ta sama sytuacja – 3-godzinne spóźnienie, jednak reakcja matki zupełnie inna. Kara zamyka dziecko w sobie, powoduje lęk, frustrację, niezrozumienie. Konsekwencja daje do myślenia, otwiera dialog, uwrażliwia na innego.

Konsekwencje mogą być: naturalne, logiczne, w formie przerwy,  a także przybierać formę przejęcia kontroli fizycznej.

konsekwencjach naturalnych mówimy wtedy, gdy są naturalnym wynikiem zachowania dziecka. Osobą odpowiedzialną czynią one dziecko. Rodzic jest zaangażowany w niewielkim stopniu, raczej powstrzymuje się od naprawiania sytuacji.

Przykład: dziecko bawiło się laleczką i ją popsuło. Konsekwencja: popsutą laleczką nie da się już bawić. Dziecko rozlało mleko: potrzebna jest ścierka.

Dziecko może doświadczyć naturalnych konsekwencji wtedy, gdy coś zniszczy, popsuje, zabrudzi, zapomni, nie wywiąże się ze swoich obowiązków.

Konsekwencje logiczne pokazują dziecku co powtarzać, a czego zaprzestać, z racji doświadczania przyjemnych bądź nieprzyjemnych uczuć. Punktem wyjścia są reguły, zasady panujące w domu: co jest akceptowane, a co nie. To rodzic wyznacza zasady – dziecku daje to poczucie bezpieczeństwa i punkt odniesienia. Przykładowe sytuacje, w których dziecko może doświadczać konsekwencji logicznych to: niewłaściwe użycie zabawek, przedmiotów codziennego użytku, sprzętów domowych, bałagan, antyspołeczne zachowania.

Przykłady: Jeśli dokuczasz młodszemu bratu, on nie będzie chciał się z tobą bawić. Jeśli będziesz tak stukał (zabawką), to pęknie i nie będziesz mógł się tym bawić.

Konsekwencja w postaci przerwy. To czas „odłączenia dziecka od wzmocnienia“. Metoda ta różni się od kary pt. „idź do swojego pokoju“, tym, że uprzedzamy dziecko, że jeśli nie zaprzestanie zachowania, jakie staramy się przerwać, to poprosimy je, aby zrobiło sobie przerwę. Uprzedzamy dziecko i dajemy mu wybór. Ta metoda jest stosowana pod warunkiem, że powyższe dwie zawiodły. Celem metody jest pobudzenie refleksji u dziecka, wtedy gdy emocje biorą górę. Przerwanie, odejście, zamknięcie, odłączenie od sytuacji, w której następuje trudność, konflikt, czy też dylemat.

Konsekwencja w postaci przejęcia fizycznej kontroli jest ostatecznym rozwiązaniem – wtedy gdy żadne z powyższych nie zadziałało. Metoda ta różni się od bicia, klapsów, szantażu tym, że obejmujemy dziecko i trzymamy, aż poczujemy, że się uspokaja w naszych ramionach. Trzymając dziecko mówimy do niego spokojnie o tym, co się z nim dzieje, co myślimy, że ono czuje. Przejęcie fizycznej kontroli pomaga też w stresujących, trudnych, krytycznych sytuacjach między dorosłymi. Przytulenie osoby w szoku po tym jak dowiedziała się, doświadczyła czegoś dramatycznego jest przejęciem fizycznej kontroli.

Aby konsekwencje były skuteczne: 

  • musimy działać natychmiast, czyli tuż po zachowaniu. Nie odraczamy konsekwencji na później, chodzi o to, aby dziecko połączyło czyn z konsekwencją,
  • konsekwencje muszą być logicznie połączone (spójne) z zachowaniem dziecka.

Wyznaczanie konsekwencji jest procesem uczenia się zarówno dla dzieci jak i rodziców. Nauczanie dzieci jest nauką dla nas, rodziców. Im jesteśmy lepszymi rodzicami, tym mamy lepsze dzieci. I jak to z konsekwencjami bywa, należy je konsekwentnie powtarzać, czyli być niestrudzonym w codziennym trudzie wychowania.

Powodzenia!

Opracowała Kinga Bujak Brodowicz

Opinie

  1. Post comment

    бриллкс
    https://brillx-kazino.com
    Ощутите адреналин и азарт настоящей игры вместе с нами. Будьте готовы к захватывающим приключениям и невероятным сюрпризам. Brillx Казино приглашает вас испытать удачу и погрузиться в мир бесконечных возможностей. Не упустите шанс стать частью нашей игровой семьи и почувствовать всю прелесть игры в игровые аппараты в 2023 году!Brillx Казино — это место, где сливаются воедино элегантность и бесконечные возможности. Необычная комбинация азартных игр и роскошной атмосферы позволит вам окунуться в мир бриллиантового веселья. Наше бриллиантовое казино уверенно входит в число лидеров азартной индустрии, и в этом году мы готовы порадовать вас еще большим разнообразием игр и выигрышей.

    Permalink
  2. fuck google
    Permalink
  3. fuck google
    Permalink
  4. Post comment

    brillx казино
    https://brillx-kazino.com
    Брилкс Казино понимает, что азартные игры – это не только о выигрыше, но и о самом процессе. Поэтому мы предлагаем возможность играть онлайн бесплатно. Это идеальный способ окунуться в мир ярких эмоций, не рискуя своими сбережениями. Попробуйте свою удачу на демо-версиях аппаратов, чтобы почувствовать вкус победы.Так что не упустите свой шанс вступить в мир Brillx Казино! Играйте онлайн бесплатно и на деньги в 2023 году, окунувшись в море невероятных эмоций и неожиданных поворотов. Brillx – это не просто игровые аппараты, это источник вдохновения и увлечения. Поднимите ставки и дайте себе шанс на большую победу вместе с нами!

    Permalink
  5. Post comment

    лицензионное казино pokerdom реальный обзор покердом слоты дом
    https://t.me/s/DomPokerMaster
    лицензионное казино pokerdom реальный обзор покердом слоты дом

    Permalink
  6. porn
    Permalink
  7. child porn
    Permalink
  8. porn
    Permalink
  9. child porn
    Permalink
  10. Post comment

    покердом как вынести с нулевым балансом покердом бонус
    https://t.me/s/ShuffleDom
    покердом как вынести с нулевым балансом покердом бонус

    Permalink
  11. Post comment

    Heya are using WordPress for your blog platform? I’m new to the blog world but I’m trying to get started and create
    my own. Do you require any coding expertise to make your own blog?
    Any help would be really appreciated!

    Permalink
  12. fuck google
    Permalink
  13. Post comment

    I think this is one of the most important information for me.
    And i am glad reading your article. But should remark on some general things, The site style is perfect,
    the articles is really excellent : D. Good job, cheers

    Permalink
  14. Post comment

    magnificent publish, very informative. I’m wondering why the opposite specialists of this sector
    do not understand this. You must continue your writing.
    I am confident, you have a great readers’ base already!

    Permalink
  15. Post comment

    Exceptional post however I was wondering if you
    could write a litte more on this topic? I’d be very grateful if you could elaborate a little bit further.
    Thanks!

    Permalink
  16. Post comment

    Its such as you learn my thoughts! You appear to grasp so much about this, like you wrote the guide in it or something.
    I think that you just can do with a few p.c. to force the message home
    a bit, however other than that, that is great blog. A fantastic read.
    I’ll definitely be back.

    Permalink
  17. Post comment

    I simply couldn’t leave your site before suggesting that I actually
    enjoyed the usual information a person provide on your
    guests? Is going to be back ceaselessly to check out new posts

    Permalink
  18. porn
    Permalink
  19. Post comment

    скачать казино brillx
    Brillx
    В 2023 году Brillx Казино стало настоящим оазисом для азартных путешественников. Подарите себе незабываемые моменты радости и азарта. Не упустите свой шанс сорвать куш и стать частью легендарной истории на страницах брилкс казино.Brillx Казино – это не просто обычное место для игры, это настоящий храм удачи. Вас ждет множество возможностей, чтобы испытать азарт в его самой изысканной форме. Будь то блеск и огонь аппаратов или адреналин в жилах от ставок на деньги, наш сайт предоставляет все это и даже больше.

    Permalink
  20. Post comment

    скачать казино brillx
    Brillx
    Не пропустите шанс испытать удачу на официальном сайте бриллкс казино. Это место, где мечты сбываются и желания оживают. Станьте частью азартного влечения, которое не знает границ. Вас ждут невероятные призы, захватывающие турниры и море адреналина.Брилкс казино предоставляет выгодные бонусы и акции для всех игроков. У нас вы найдете не только классические слоты, но и современные игровые разработки с прогрессивными джекпотами. Так что, возможно, именно здесь вас ждет величайший выигрыш, который изменит вашу жизнь навсегда!

    Permalink
  21. Post comment

    Hi there! Do you know if they make any plugins to help with SEO?
    I’m trying to get my blog to rank for some targeted keywords but I’m not seeing very good success.
    If you know of any please share. Kudos!

    Permalink
  22. Post comment

    Your way of describing everything in this piece of writing
    is actually fastidious, every one be capable of effortlessly know it, Thanks
    a lot.

    Permalink
  23. Post comment

    Hi there, I believe your site could be having internet browser
    compatibility issues. Whenever I look at your website in Safari,
    it looks fine but when opening in IE, it has some overlapping issues.
    I just wanted to provide you with a quick heads up! Other than that, wonderful site!

    Permalink